Pelmolen Ter Horst

  • Pelmolen Ter Horst

  • Sinds 1752

  • te Rijssen

  • 10 september 2016

  • Overijsselse Molendag

Verder

Pelmolen Ter Horst

Sinds 1752

Introductie

Welkom bij Pelmolen Ter Horst. Op deze site vindt u alle praktische gegevens over de molen. Wilt u de Pelmolen bezoeken? U bent van harte welkom!

In Twente, net buiten Rijssen, aan de rivier de Regge staat een achtkantige stellingmolen op schuur De Pelmolen. Jan ter Horst heeft in 1752 de molen gebouwd. De Pelmolen werd een van de drie belangrijkste industriemolens van Twente.

Op de begane grond in de olieslagerij maakten de molenaars olie van kool- en lijnzaad. Bij gunstige harde wind maakten ze op de derde verdieping in de pellerij gort van gerst. De molen had een gunstige ligging aan de rivier en aan het doorgaande karrenpad. Daardoor kon de Pelmolen producten aan heel oost-Nederland én tot Groningen aanleveren.

In 1913 werd de productie stilgelegd. Een van de nazaten, Hein ter Horst, richtte in 1973 de Stichting Pelmolen Ter Horst op. De molen werd volledig gerestaureerd en ging op 16 oktober 1975 weer open voor publiek. Twente, maar ook Nederland, is weer een unieke industriemolen rijker.

 

Het stichtingsbestuur heeft momenteel vijf leden waaronder twee nazaten van Ter Horst. De molenaars, ondersteund door de vele vrijwillige molenaars, onderhouden en werken met de molen.

Bij gunstige wind kunt u de olieslagerij volop in werking zien. U ziet het productieproces, hoe de kracht van de wind de tandwielen laat draaien om olie met hoge druk uit het lijnzaad te slaan. De geur van warm lijnzaad komt u bij binnenkomst tegemoet.

Stichting Pelmolen Ter Horst is een culturele algemeen nut beogende instelling (ANBI). Klik op het PDF-logo voor meer informatie.

Op 10 september 2016 is het Overijsselse Molendag!




Gelegen aan de rivier De Regge

Geschiedenis

Een kort overzicht

In 1752 bouwde Jan ter Horst, de toenmalige burgemeester van Rijssen, naast de rivier de Regge een olie- en pelmolen.

De romp van de molen is afkomstig van een watermolen uit de Beemster. Het onderstel is gebouwd met balken van een oud klooster of kerk uit Westfalen. Het eikenhout voor de betimmering kwam uit Wierden, een naastgelegen dorp.

De Pelmolen groeide uit tot een van de drie industriemolens van Twente. Oliehoudende gewassen werden vanuit heel oost-Nederland naar de molen vervoerd en verwerkt tot olie, koeken en meel. Gerst werd ontvliest/gepeld tot gort.

Door de industriële revolutie en de nieuwe waterbeheersing van de Regge kwam de molen in 1913 stil te staan.

Na jaren van stilstand groeide het besef van historische waarde van deze unieke olie- en pelmolen.

In 1975 werd de gerestaureerde molen geopend voor publiek. Stichting Pelmolen Ter Horst zorgt ervoor dat de molen in topconditie én draaiende wordt gehouden.

Sinds 1752

Producten

Lijnolie en andere producten

Bij De Pelmolen zijn er diverse producten te koop. Naast souvenirs zoals ansichtkaarten en dvd’s verkoopt de molen haar eigen biologische lijnolie en lijnkoeken. Ook verkoopt de molen meelproducten zoals pannenkoekmeel, kruidkoekmix, 7 granen mix, broodmix van andere molens uit de omgeving.

Nieuw: Pelmolenkoekmix! Ingrediënten: tarwebloem, suiker, rozijnen, kaneelsuiker, bakpoeder en havervlokken.

Behalve deze lijnolie, lijnmeel en koeken verkoopt De Pelmolen ook andere producten van molens uit de omgeving. Met de verkoop van producten en de entree ondersteunt u het onderhoud van de molen.

Lijnzaad komt van de vlasplant waar men ook onder andere linnen van maakt. Op de molen wordt biologisch gekweekt lijnzaad gebruikt. Hieruit wordt op ambachtelijke wijze olie gewonnen. Als het waait bent u van harte welkom om het olieslaan mee te maken. De medische biologische lijnolie is goedgekeurd door TNO en uitermate geschikt voor consumptie. Deze lijnolie is rijk aan omega-3-vetzuren, die goed zijn tegen en ter voorkoming van hart- en vaatziekten.

De biologische lijnzaadolie is verpakt in donkere flesjes en moet gekoeld worden bewaard. De olie is ook telefonisch te bestellen tijdens openingstijden (zie contact) op 0548 - 854 824 en kan per post worden bezorgd.

De lijnolie kan voor diverse doeleinden worden gebruikt, zoals voor medische doeleinden maar ook voor in (olie)verf, groene zeep, om te impregneren en voor het vernissen van hout. De gewone geslagen lijnolie wordt gebruikt voor verf en voor het onderhoud van bijvoorbeeld (hard)hout, tuinmeubels, natuursteen, kunststof (bijvoorbeeld van een auto) en als beschermlaag van ijzer. Dieren, bijvoorbeeld paarden krijgen er een glanzende vacht van.

Na het olieslaan blijft er een stevige lijn(zaad)koek over, geschikt als bijvoer voor dieren. Deze is als lijnkoek of als lijnmeel te koop.

Graag tot ziens in Pelmolen Ter Horst!


Foto's

De Pelmolen